Bilişsel Hatalar

Bilişsel Hatalar

Bilişsel Hatalar

  1. Aşırı genelleme
  2. Bu sınıfta birçok kişi benden zeki     keyfi çıkarsama
  3. cinsel olarak açık kafalı olsan çok daha mutlu bir ilişkimiz olurdu  değişim yanılgısı
  4. ya benimlesin ya bana karşı   ya hep ya hiç
  5. et yanmamış olsaydı bu piknik başarılı olacaktı        seçici odaklanma
  6. kendimi huzursuz hissettiğime göre tehlikede olmalıyım     duygusal çıkarsama
  7. sistemle savaşamazsın            kontrol yanılgısı
  8. bütçede her ay açık vermemizin tek sebebi sensin    suçlama
  9.  ilk geldiği andan itibaren sahtekar olduğunu anlamıştım    etiketleme
  10. ben evde yemek yaparken senin arkadaşınla buluşman çok anlamsız          adalet yanılgısı
  11. gülümsüyor ama bundan hoşlanmadığını biliyorum  zihin okuma
  12. insanlara özel sorular sormamalısın  meli – malı ifadeleri
  13. bu sınavda başarısız olucam falcılık
  14. hak etmedim adalet yanılgısı

DEPRESYON

Prevelans

Psikiyatrinin nezlesidir

Tüm popülasyonun %3-6

Yaşam boyu yakalanma riski    %20

Tüm depresyon olgularının % 70 inde yineleniyor.

Uygun tedavi edilmezse kronikleşiyor

Antisipasyon kavramı bağlamında depresyon

1993 teki kongrede depresyon antisipasyon kaybı olarak tanımlanmıştır.

Antisipasyon; bireyin kendi geleceğini düşünebilme ve tasarlayabilme yeteneğidir.

Depresyondaki hastaların kısa ve uzun hedefleri yoktur.

Geleceğin geçmişe tespit edilmesi

Depresyonun Kognitif Teorisi

Erken yaşam deneyimleri

Şemalar- temel düşünce ve inançlar(değersizlik, yetersizlik)

Ara inançlar (değerli olabilmek için herkesi memnun etmeliyim)

Yaşamın ilerleyen dönemlerinde şemalarla uyumlu olarak yaşanan deneyim7 deneyimler

(terk edilme, eleştirilme)

şemaların aktive olması(bilişsel hatalar)

olumsuz otomatik düşünceler

kognitif üçlü (kendisi, dış dünya, gelecek)

depresyon belirtileri

tekrarlayan bilişsel hatalar önemlidir.

3 tür şema var; kendilik, dış dünya

depresyon belirtileri

  1. davranışsal :etkinliklerde azalma, yavaşlama
  2. kognitif: kararsızlık, konsantre olamama
  3. duygulanım
  4. fiziksel

 

Özetle

Kognitif üçlü depresyonda aktive olan bir program özelliği taşır. Bu üçlüden herhangi birinin artması depresyon tanısı için yeterli olabilir.

Kognitif üçlü; bandura bilişsel öğrenme

 

Biliş önceliği kavramı

Depresyon kognitif teorisi özetle bilişin duygulanıma öncülük ettiğini söyler. Bu kavramla bilişle depresyon arasında neden-sonuç bağlantısı kurulmamıştır.

Sonuç

Depresif bireylerin algılamalarında olumsuz bir yanlılık vardır.(negative bias)

Positive bias(plan yapma, olumlu beklenti olma)

Depresyona geçişte düşünce- beklentiler nötrleşir

Depresyonda negative bias (antisipasyon kaybı olur)

Bu görüş umutsuzluğa bağlı gelişen depresyon adı altında yeni bir depresyon modelinin gelişmesine neden olmuştur.

Öğrenilmiş çaresizlik

  • motivasyonel defisit
  • çağrışım defisit
  • duygusal defisit

öğrenilmiş umutsuzluk

  • sorun kontrol kaybı değil bunun neye atfedildiği
  • internel/ stable/ global

bilişsel çarpıtmalar 3 ayrı düzeyde incelenmelidir

Otomatik Düşünceler

  • keyfi çıkarsama ( bu tedavi bana yarar sağlamayacak)
  • seçici odaklanma(Bugün hiçbir işim yolunda gitmedi)
  • kişiselleştirme (mutlaka onu kızdıracak bir şey yapmış olmalıyım)
  • aşırı genelleme (elimi attığım hiçbir iş yolunda gitmiyor)
  • hep yada hiç biçiminde düşünce (yaşamda hiçbir şey üretemedim)
  • küçümseme yada büyütme(sınavda 100 yerine 80 alan kişi)
  • etiketleme( ben aptal biriyim)
  • falcılık (yaşamım hiçbir zaman düzene girmeyecek)
  • felaketleştirme (bu korkunç bir durum)

Ara inançlar ve varsayımlar nükslere yatkınlık oluşturur.

-meli  -malı (başarılı olmalıyım)

öyle ise böyle olur ( başaramazsam yetersizim demektir)

sınavda başarısız olacağım(falcılık)

değerli olabilmek için başarılı olmalıyım (ara inanç)

sonuç   değersizim

Performans beklentilerin gerisinde kaldığında depresyona yatkınlık artar.

Sevilmemek yalnızlığa mahkum olmaktır.

Mükemmeliyetçilik

Şemalar

Sınavda başarısız olacağını düşünüyor çünkü kendini yetersiz görüyor.

Ahmet selam vermeyince üzülüyor çünkü sevilmediğini düşünüyor.

Tedavide temel yapıtaşları

  1. Kognitif üçlü önemli
  2. Çarpıtılmış bilgi işleme
  3. İşlevselliği bozuk şema

Kanıta Dayalı Terapiler

Kişilerarası terapiler

BDT

Bilişsel Terapi ve Farmakoterapi

Çok anlamlı fark yok, BT kısmi üstün.

BT’ de nüks 2 kat düşük

Sonuçlar

  1. BT depresyonda etkili tedavidir.
  2. BT geniş spektrumludur.
  3. En az ilaçlar kadar etkilidir.
  4. Nüks oranı 2 kat düşüktür.
  5. Maliyet- etkililik oranına göre etkilidir.
  6. SSRI ile kombine edildiğinde kombine tedavinin her bir tedavi modalitesine tek tek üstün olduğuna ilişkin kanıtlar artmaktadır.

Genel Tedavi Planı

Değerlendirme

  • Bilişsel davranışsal ve kişilerarası ilişkilerin değerlendirilmesi
  • Ölçekler ve değerlendirme araçları ile değerlendirme
  • İntihar riskinin değerlendirilmesi
  • İlaç tedavisinin değerlendirilmesi
  • Tedavi rasyonelinin değerlendirilmesi
  • Hedeflerin belirlenmesi
  • Davranışçı müdahaleler
  • Bilişsel müdahaleler
  • Nüks önlemeye yönelik girişimler
  • Tedaviyi sonlandırma
Bu yazıya oy vermek için tıklayın!
[Toplam: 1 Ortalama: 5]

Bu gönderiyi paylaş

Bir Cevap Yazın


%d blogcu bunu beğendi: